TürkçeCyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.2
Doi:10.35365/ctjpp.26.2.02
ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE
Sosyal Medya ile Kişisel Bakım ve İletişim Arasındaki Psikososyal Etkileşim
Psychosocial Interaction between Social Media, Personal Care, and Communication
Dursun Yılmaz1 
Öz:
Bu araştırma, bireylerin sosyal medya etkileşimi, kişisel bakım alışkanlıkları ve sosyal iletişim pratikleri arasındaki psikososyal ilişkiyi incelemektedir. Türkiye genelinde 18 yaş ve üzeri 400 katılımcıyla gerçekleştirilen çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmış, veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada geliştirilen özgün ölçek üç alt boyuttan oluşmaktadır: kişisel bakım rutinleri, görünüm memnuniyeti ve sosyal iletişim etkileri. Ölçeğin güvenilirlik katsayısı (α = .82) ve KMO değeri (.88) yüksek bulunmuştur. Bulgular, sosyal medya içeriklerinin bireylerin kişisel bakım sıklığı ve görünüm memnuniyeti üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermiştir. Kadın katılımcıların %68,2’si sosyal medya içeriklerinden etkilendiğini belirtirken, erkeklerde bu oran %38,3’tür. Kadınların daha sık bakım uyguladığı, erkeklerin ise cilt sorunlarına bağlı olarak sosyal kaygı yaşadığı saptanmıştır. Eğitim düzeyinin artmasıyla sosyal medya etkileniminin azaldığı, lisansüstü grubun medya okuryazarlığı sayesinde eleştirel bir tutum geliştirdiği belirlenmiştir. Mesleki kimlik ve gelir düzeyi de görünüm algısını şekillendirmekte; özellikle öğretmenler ve güzellik sektörü çalışanlarında düzenli bakım oranı yüksek seyretmektedir. Sonuçlar, Goffman’ın benlik sunumu, Festinger’in sosyal karşılaştırma, Bandura’nın sosyal öğrenme ve Bourdieu’nün bedensel sermaye kuramlarıyla tutarlılık göstermektedir. Sosyal medya, bireylerin beden algısını, benlik sunum stratejilerini ve sosyal iletişimdeki özgüvenini yeniden biçimlendirmektedir. Çalışma, görünüm kaygısının erkeklerde de yükseldiğini ortaya koyarak toplumsal cinsiyet normlarının dijital ortamda dönüşümüne işaret etmektedir. Araştırma, sosyal medya kültürünün bakım davranışlarını, beden memnuniyetini ve iletişim biçimlerini Türkiye bağlamında çok boyutlu olarak ele almasıyla literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Ayrıca medya okuryazarlığı programlarının geliştirilmesi ve çeşitlilik temsiline dayalı dijital politika önerileriyle uygulamaya dönük sonuçlar üretmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, Kişisel bakım, Toplumsal cinsiyet, Sosyal iletişim, Benlik sunumu, Beden imajı.
1Tokat Gaziosmanpaşa University, Tokat Vocational School of Health Services, Department of Hair Care and Beauty Services, Tokat, Türkiye.
Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Dursun Yılmaz, Tokat Vocational School of Health Services, Taşlıçiftlik Area / Tokat, Türkiye, E-mail: [email protected].
Date of Received/Geliş Tarihi: 15.07.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 22.01.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi:23.01.2026, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 15.06.2026
Citing/Referans Gösterimi: Yılmaz, D. (2026). Psychosocial interaction between social media, personal care, and communication, Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(2), 122-130, Doi:10.35365/ctjpp.26.2.02
© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/