Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Algısı ve Sağlık Kaygısı Arasındaki İlişki

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.2

Doi:10.35365/ctjpp.26.2.05

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Algısı ve Sağlık Kaygısı Arasındaki İlişki

The Relationship between Health Literacy, Health Perception, and Health Anxiety

Emine Murt¹ , Muhammet Gümüş¹, Yılmaz Daşlı²

Öz:

Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri arasında sağlık okuryazarlığı ve sağlık algısının sağlık kaygısı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmanın evrenini 16.911 lisans öğrencisi oluştururken, örneklem 468 katılımcıdan oluşmuştur. Parametrik test varsayımları karşılanmadığından, ikili grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U testi, üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında ise Kruskal–Wallis H testi uygulanmıştır. Katılımcıların %67,9’u kadın, %32,1’i erkek olup, %61,1’i 17–20 yaş aralığındadır. Katılımcıların %86,5’i kronik hastalığının bulunmadığını, %83,8’i ise düzenli ilaç kullanmadığını belirtmiştir. Genel sağlık durumu puanı ortalaması 7,132; son bir yıldaki hekim başvuru sayısı ortalaması ise 3,991 olarak saptanmıştır. Sağlık kaygısı ile sağlık algısı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki (r = –0,274, p < 0,001), sağlık kaygısı ile sağlık okuryazarlığı arasında da negatif ve anlamlı bir ilişki (r = –0,206, p < 0,001) belirlenmiştir. Ayrıca sağlık algısı ile sağlık okuryazarlığı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (r = 0,427, p < 0,001) tespit edilmiştir. Yüksek sağlık kaygısına sahip bireylerin sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin daha düşük olduğu görülmektedir. Buna karşılık, sağlık algısı yüksek bireylerin sağlıkla ilgili bilgilere erişme, anlama ve değerlendirme becerilerinin daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sağlık okuryazarlığı, sağlık algısı ve sağlık kaygısı arasındaki etkileşimin yalnızca bireysel düzeyde değil, halk sağlığı ve sağlık politikaları açısından da önemli yansımaları olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, bireysel ve toplumsal sağlığı kapsayan bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Sağlık kaygısı, Sağlık tutumu, Kaygı.

¹Sivas Cumhuriyet University, Institute of Social Sciences, Department of Healthcare Management, Sivas, Türkiye.

²Sivas Cumhuriyet University, Faculty of Health Sciences, Department of Health Management, Sivas, Türkiye.

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Muhammet Gümüş, Sivas Cumhuriyet University, Institute of Social Sciences, Institutes Building (Block J5), No: 79 58140, Sivas, Türkiye, E-mail: [email protected]

Date of Received/Geliş Tarihi: 15.07.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 22.01.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi:23.01.2026, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 15.06.2026

Citing/Referans Gösterimi: Murt, E., Gümüş, M. & Daşlı, Y. (2026). The relationship between health literacy, health perception, and health anxiety, Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(2), 147-156, Doi:10.35365/ctjpp.26.2.05

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/