Görünmeyen Salgın: Bir Psikiyatri Hastanesinde İş Yeri Şiddeti ve Saldırganlığın Yolları Üzerine Beş Yıllık Bir Geriye Dönük Analiz

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.1

Doi:10.35365/ctjpp.26.1.07

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Görünmeyen Salgın: Bir Psikiyatri Hastanesinde İş Yeri Şiddeti ve Saldırganlığın Yolları Üzerine Beş Yıllık Bir Geriye Dönük Analiz

The Shadow Epidemic: A Five-Year Retrospective Analysis of Workplace Violence and Aggression Pathways in a Psychiatric Hospital

Cengiz Cengisiz¹, Sevgi Nehir²

Öz:

Bu çalışma, saldırganlığın altında yatan örüntüleri ortaya çıkarmak ve bu bildirim eksikliğinin boyutunu tahmin etmek amacıyla bir psikiyatri hastanesinde resmi olarak belgelenmiş şiddet olaylarını analiz etmektedir. Çalışmanın üç temel amacı bulunmaktadır: (1) Türkiye’de yüksek güvenlikli bir psikiyatri hastanesinde beş yıllık bir süre boyunca resmi olarak bildirilen şiddet olaylarının özelliklerini analiz etmek; (2) gözlemlenen vaka oranını, karşılaştırılabilir şiddet türlerini temel alan uluslararası ölçütlerle eleştirel bir şekilde karşılaştırarak bildirim eksikliğinin olası boyutunu nicelemek; ve (3) olaya karışan kişilerin kimliklerine dayalı olarak belirgin saldırganlık yolaklarını tanımlamak ve bu örüntüleri, sistemik başarısızlık noktalarını belirlemek amacıyla spesifik Travma Odaklı Bakım (TOB) ilkelerine (güvenlik, güvenilirlik, şeffaflık, güçlendirme vb.) dayalı bir çerçeveyle analiz etmek. 1 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında dosyalanan 51 “Beyaz Kod” raporunun tamamının geriye dönük bir analizi yapılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler ve Ki-Kare bağımsızlık testleri kullanılarak analiz edilmiş, etki büyüklüğünü ölçmek amacıyla Cramer V değeri hesaplanmıştır. İstisnai derecede düşük bir yıllık olay bildirim oranı tespit edilmiştir. Benzer şiddet türleri karşılaştırıldığında, bildirilen fiziksel şiddet oranının (yıllık 100 yatak başına 0.55 olay) adli psikiyatri ortamları için uluslararası ölçütlerden yaklaşık %98.5 daha düşük olduğu bulunmuştur. İki belirgin saldırganlık yolağı ortaya çıkmıştır: hasta yakınları tarafından hekimlere yöneltilen sözel saldırganlıkla karakterize bir “iletişim-engellenme yolağı” ve hastalar tarafından ön saflardaki personele yöneltilen fiziksel saldırganlıkla karakterize bir “zorlama-direnç yolağı”. Saldırgan davranışta bulunan kişinin kimliği ile şiddet türü arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı ve büyük bir etkiye sahiptir (χ²(4,N=51)=34.171, p<.001, Cramer’s V=0.579).

Anahtar Kelimeler: İş yeri şiddeti, Saldırganlık, Bildirim eksikliği, Psikiyatri hastanesi, Adli psikiyatri.

¹Manisa Mental Health and Diseases Hospital, Department of Psychiatry, Manisa, Türkiye.

²Manisa Celal Bayar University Faculty of Health Sciences, Department of Psychiatric Nursing, Manisa, Türkiye.

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Cengiz Cengisiz, Manisa Mental Health and Diseases Hospital, Department of Psychiatry, Manisa, Türkiye, E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 15.04.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 09.01.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 14.01.2026, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 25.03.2026

Citing/Referans Gösterimi: Cengisiz, C.  & Nehir, S. (2026). The Shadow Epidemic: A Five-Year Retrospective Analysis of Workplace Violence and Aggression Pathways in a Psychiatric Hospital. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(1), 49-56, Doi: 10.35365/ctjpp. 26.1.07.

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/