Erkek Motosiklet Sürücülerinde Heyecan Arayışı ve Ölüm Kaygısı Arasındaki İlişki

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, Early View

Published Online: 29 July 2026, Doi:10.35365/ctjpp.26.3.25

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Erkek Motosiklet Sürücülerinde Heyecan Arayışı ve Ölüm Kaygısı Arasındaki İlişki

The Relationship Between Sensation Seeking and Death Anxiety Among Male Motorcycle Riders

Muhammed Ferit Duman¹ , Şükrü Türköz² , Canan Bozkurt Duman³

Özet:

Bu araştırmanın amacı, motosiklet sürücülerinde heyecan arayışı düzeyi ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımla yürütülen araştırmanın evrenini Türkiye’deki motosiklet kulüplerine üye bireyler oluşturmuştur. Çalışmaya 25 Eylül – 20 Ekim 2025 tarihleri arasında çevrimiçi olarak ulaşılan 255 erkek motosiklet sürücüsü dahil edilmiştir. Veriler: Birey Tanılama Formu, Heyecan Arayışı Ölçeği–Kısa Formu ve Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler ve çoklu lojistik regresyon analizi kullanılmış; istatistiksel anlamlılık için p < 0,05 kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 40,59±9,82 olup, %49,8’i 30–44 yaş aralığındadır. Ölçek puan ortalamaları, heyecan arayışı için 23,45±6,61 ve ölüm kaygısı için 5,90±2,59 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %39,6’sında yüksek düzeyde ölüm kaygısı saptanmıştır. Lojistik regresyon analizine göre yaş, medeni durum, alkol kullanımı, motosiklet türü ve ailede motosiklet kullanan birey varlığı yüksek ölüm kaygısını anlamlı biçimde yordayan değişkenlerdir (p < 0,05). Heyecan arayışındaki her bir birimlik artışın, yüksek ölüm kaygısı yaşama olasılığını %17 azalttığı belirlenmiştir. Bulgular, motosiklet sürücülerinin orta-yüksek düzeyde heyecan arayışı sergilediğini ve önemli bir kısmında yüksek ölüm kaygısı bulunduğunu göstermektedir. Heyecan arayışı, kısa vadede ölüm kaygısını azaltıcı bir baş etme mekanizması olarak işlev görebilmektedir. Ancak uzun vadede riskli davranışların ruhsal denge ve sağlık üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği göz ardı edilmemelidir. Bu çalışma, erkek motosiklet sürücülerine yönelik psikososyal destek programlarının geliştirilmesi ve ölüm kaygısıyla baş etme becerilerinin güçlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Heyecan arayışı, Ölüm anksiyetesi, Motosiklet sürücüleri, Psikososyal faktörler.

¹Bandırma Onyedi Eylül University, Vocational School of Health Services, Social Work and Counseling Department

²Niğde Ömer Halisdemir University, Zübeyde Hanım Faculty of Health Sciences, Social Work Department

³Bandırma Onyedi Eylül University, Faculty of Health Sciences, Nursing Department

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Muhammed Ferit Duman, Bandırma Onyedi Eylül University, Yeni District, Şehit Astsubay Mustafa Soner Varlık Street, No: 77, Central Classroom Building, Bandırma, 10250, Balıkesir, Türkiye, E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 04.11.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 20.04.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 28.04.2026, Date of Online Publication/Çevrimiçi Yayın Tarihi: 03.08.2026

Citing/Referans Gösterimi: Duman, M. F., Türköz, Ş. & Duman, C. B. (2026).  The relationship between sensation seeking and death anxiety among male motorcycle riders. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 1-8. https://doi.org/10.35365/ctjpp.26.3.25

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/