Ergenlerde Sağlıklı Yaşam ve Yaşam Memnuniyeti Arasindaki İlişkide Problem Çözme Becerilerinin Aracı Rolü

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.2

Doi:10.35365/ctjpp.26.2.11

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Ergenlerde Sağlıklı Yaşam ve Yaşam Memnuniyeti Arasindaki İlişkide Problem Çözme Becerilerinin Aracı Rolü

The Instrumental Role of Problem-Solving Skills in the Relationship Between Wellness and Life Satisfaction in Adolescents

Fatih Bal¹ , Merve Çalık², Hale Kayhaoğlu Çkmakçı³

Öz:

Ergenlik, psikolojik uyumun şekillenmesine yol açan önemli bilişsel, duygusal ve sosyal değişikliklerle karakterize edilen kritik bir gelişim dönemidir; bu dönemde refah ve yaşam doyumu, ruh sağlığının önemli göstergeleri olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, problem çözme becerileri, uyumsal başa çıkma, bilişsel değerlendirme ve günlük stres faktörlerinin etkin yönetimini kolaylaştırdığı için teorik olarak potansiyel bir aracı mekanizma olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, Türkiye’nin Sakarya ilinde 460 lise öğrencisiyle yapılan korelasyonel bir araştırma tasarımı kullanarak, ergenlerin iyilik hâli ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide problem çözme becerilerinin aracılık rolünü incelemiştir. Bulgular, iyilik hali ile yaşam doyumu arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki olduğunu gösterirken, cinsiyet farklılıkları açısından kız ergenlerin daha yüksek iyilik hali ve problem çözme becerileri bildirdiği, erkek ergenlerin ise daha yüksek yaşam doyumu bildirdiği ortaya çıkmıştır. Beklentilerin aksine, problem çözme becerileri, iyilik hâli ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi önemli ölçüde aracılık etmedi; bu da, bilişsel problem çözme yeteneklerinin ergenlik döneminde bu ilişkide birincil açıklayıcı mekanizma olarak işlev görmeyebileceğini düşündürmektedir. Bunun yerine, duygusal düzenleme ve algılanan sosyal bağlılık gibi duyusal ve ilişkisel süreçler, ergenlerin duygusal deneyimlerini ve genel yaşam değerlendirmelerini doğrudan etkileyerek daha merkezi bir rol oynayabilir. Genel olarak, bu bulgular ergenlerin psikolojik refahını artırmayı amaçlayan müdahalelerde çok boyutlu ve cinsiyete duyarlı yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, İyi oluş, Yaşam doyumu, Problem çözme becerileri, Aracılık rolü.

¹Sakarya University, Faculty of Arts and Sciences, Department of Psychology, Sakarya, Türkiye.

²Ministry of National Education, Sakarya, Türkiye.

³Atlas University, Human and Social Sciences, Department of Psychology, İstanbul, Türkiye.

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Sakarya University, Faculty of Humanities and Social Sciences, A Block, Department of Psychology, Esentepe Campus 54187 Serdivan, Sakarya, Türkiye. E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 08.03.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 15.06.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 13.06.2026, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 15.06.2026

Citing/Referans Gösterimi: Bal, F., Çalık, M., & Kahyaoğlu Çakmakcı, H. (2026). The instrumental role of problem-solving skills in the relationship between wellness and life satisfaction in adolescents, Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(2), 200-207, Doi: 10.35365/ctjpp. 26.2.11.

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/