COVID-19 Kaygısı ve Ölüm Kaygısı: Ölüm Kaygısının Yordayıcı Rolü

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.1

Doi:10.35365/ctjpp.26.1.02

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

COVID-19 Kaygısı ve Ölüm Kaygısı: Ölüm Kaygısının Yordayıcı Rolü

COVID-19 Anxiety and Death Anxiety: The Predicting Role of Death Anxiety

Zeynep Demirtaş¹ , Nihan Arslan² , Serhat Arslan³ , Aslı Kartol⁴ , Salih Sarışık⁵

Öz:

Bu çalışmanın temel amacı, pandemi sonrasında yetişkinlerde COVID-19 kaygısı ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca çalışmada COVID-19 Anksiyetesi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi de amaçlanmıştır. Bu araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında gerçekleştirilmiştir ve COVID-19 Anksiyetesi Ölçeği, Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak COVID-19 Anksiyetesi Ölçeği ile Ölüm Anksiyetesi Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar, Türkiye’den 307 yetişkinden oluşmaktadır. COVID-19 Anksiyetesi ile Ölüm Anksiyetesi arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ve aşamalı regresyon analizi kullanılarak incelenmiştir. Ölçek uyarlama çalışmasında faktör analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre yetişkinlerde Ölüm Anksiyetesi Ölçeğinin Ölümün Belirsizliği, Ölümü Düşünme ve Tanıklık Etme ve Acı Çekme Korkusu alt boyutları ile COVID-19 Anksiyetesi arasında pozitif ilişkiler olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte COVID-19 Anksiyetesi Ölçeğinin Türk kültüründe uygulanabilir, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda salgın dönemlerinde ve sonrasında yetişkinlerin kaygı düzeylerinin anlaşılmasında ölüm anksiyetesinin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Bu çalışma, ölüm kaygısı ile pandemiyle ilişkili kaygı arasındaki kuramsal ilişkiyi güçlendirmekte ve ölümün belirsizliği, ölümü düşünme ve ölüme tanıklık ile acı çekme korkusu alt boyutlarının yetişkinlerde COVID-19 kaygısını anlamlı biçimde yordadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, pandemi döneminde ölümle ilişkili korkuların psikolojik etkilerini ve bunların uzun vadeli ruh sağlığı üzerindeki olası sonuçlarını göstermektedir. Ayrıca, sonuçlar, COVID-19 kaynaklı psikolojik sıkıntının azaltılmasında ölüm kaygısının yönetilmesinin ruh sağlığı uzmanları ve politika yapıcılar açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Kaygı, Ölüm, Ölüm Kaygısı.

¹Sakarya University, Faculty of Education, Department of Educational Sciences, Sakarya, Türkiye.

²Necmettin Erbakan University, Faculty of Education, Department of Educational Sciences, Konya, Türkiye.

³Gazi University, Faculty of Education, Department of Educational Sciences, Ankara, Türkiye.

⁴Trakya University, Faculty of Education, Department of Educational Sciences, Edirne, Türkiye.

⁵Sakarya University, Institute of Education Sciences, Sakarya, Türkiye

Address of Correpondence/Yazışma Adresi: Zeynep Demirtaş, Sakarya University, Faculty of Education, Department of Educational Sciences, E Block, Muammer Sencer Street No: 44/1, Kemaliye Neighborhood, 54300 Hendek, Sakarya, Türkiye, E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 25.05.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 21.10.2025, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 26.10.2025, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 25.03.2026

Citing/Referans Gösterimi: Demirtaş, Z., Arslan, N., Arslan, S., Kartol, A. & Sarışık, S. (2026). COVID-19 Anxiety and Death Anxiety: The Predicting Role of Death Anxiety. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(1), 11-18, Doi: 10.35365/ctjpp.26.1.02.

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/