Kuzey Sumatra X Huzurevinde Yaşlı Bakımında Görevli Bakıcıların Tükenmişliğini Azaltmada Kabul ve Kararlılık Terapisi ile Sosyal Desteğin Etkililiği

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.8 Issue.2

Doi:10.35365/ctjpp.26.2.04

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Kuzey Sumatra X Huzurevinde Yaşlı Bakımında Görevli Bakıcıların Tükenmişliğini Azaltmada Kabul ve Kararlılık Terapisi ile Sosyal Desteğin Etkililiği

Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Social Support in Reducing Burnout Among Elderly Caregivers in Nursing Home X, North Sumatra

Yoza Okta Saputra¹ , Hasnida², Josetta Maria Remila Tuapattinaja², Meutia Nauly²

Öz:

İnsan gelişimi çeşitli evrelerden oluşur; bunlardan biri de genellikle 60 yaş ve üzerindekiler olarak tanımlanan ileri yetişkinlik dönemidir. Bu dönemde sosyal etkileşimler daha seçici hâle gelme eğilimindedir ve sosyal ile duygusal iyilik hâlinin korunması giderek daha önemli hâle gelmektedir. Birçok bağlamda aile bireyleri geleneksel olarak yaşlı bireylerin birincil bakım sağlayıcıları olarak görev alır; ancak modern yaşamın talepleri nedeniyle bakım sorumlulukları ailelerde önemli bir yük yaratabilir ve bu durum yaşlı bakım kurumlarına yönelmeyi artırabilir. Bu tür ortamlarda, bir bakım verenin birden fazla sakinle ilgilenmesi sıklıkla fiziksel tükenmişliğe ve duygusal tükenmeye katkıda bulunabilir. Bu çalışma, yaşlı bakıcılar arasında tükenmişliği azaltmada Acceptance and Commitment Therapy (ACT) ile sosyal desteğin birlikte kullanımının etkinliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma tasarımında amaçlı örnekleme (purposive sampling) kullanılarak 9 katılımcı seçilmiştir. Veriler, Tükenmişlik Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Sosyal Destek Ölçeği aracılığıyla toplanmış; N-Gain testi ve Mann–Whitney testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, ACT ile sosyal desteğin birleştirilmesinin bakım veren tükenmişliği anlamlı şekilde azalttığını göstermiştir. Ayrıca, bir öz­yardım grubunun kurulması, katılımcıların deneyimlerini paylaşmalarına, duygularını ifade etmelerine ve birbirlerini desteklemelerine imkân vererek bu olumlu sonuçların sürdürülmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu sonuçlar, ACT ile yapılandırılmış sosyal destek müdahalelerinin bakım verenlerin psikolojik iyilik hâlini güçlendirmek ve uzun vadede tükenmişliği önlemek için değerli bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı bakıcısı, Tükenmişlik, Kabul ve kararlılık terapisi, Sosyal destek, Kişisel yardım grubu.

¹Muhammadiyah Purwokerto University, Faculty of Psychology, Department of Psychology, Purwokerto, Indonesia.

²Sumatera Utara University, Faculty of Psychology, Department of Psychology, Medan, Indonesia.

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Yoza Okta Saputra, Muhammadiyah Purwokerto University, Jl. KH. Ahmad Dahlan, Dusun III, Dukuhwaluh, Kembaran, Banyumas, Jawa Tengah 53182, Indonesia, E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 13.07.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 15.01.2026, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 15.01.2026, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 15.06.2026

Citing/Referans Gösterimi: Saputra, Y. O., Hasnida, Tuapattinaja, J. M. R. & Nauly, M. (2026). Post-pandemic healthcare workers: A comprehensive bibliometric evaluation of psychosocial impacts and health management strategies. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 8(2), 139-146, Doi: 10.35365/ctjpp. 26.2.04

© 2026 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/