Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.7 Issue.4

Doi:10.35365/ctjpp.25.4.07

ARAŞTIRMA YAZISI / RESEARCH ARTICLE

Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

The Event Related Rumination Inventory: A Validity and Reliability Study

Manolya Çalışır¹, Ferhunde Öktem²

Öz:

Bu araştırmanın amacı, Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri’nin (OIRE) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliği Cronbach alfa, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve ölçüt bağıntılı geçerlik yöntemleri ile araştırılmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerlilik için Olayların Etkisi Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Temel İnançlar Envanteri, Yaşam Doyumu Anketi, Ruminatif Tepkiler Ölçeği ve COPE-KF kullanılmıştır.  Bu çalışmanın katılımcıları, yüksek düzeyde stresli yaşam olayları yaşadıkları için taranan 574 (390 kadın ve 184 erkek) üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, 20 maddenin iki faktöre yüklendiğini ve iki boyutlu modelin iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (x²= 506.13, df= 163; x²/ df = 3.10 p= .00, RMSEA= .061, NNFI= .98, CFI= .99, GFI= .94, AGFI=.90 ve SRMR=.053). Kriter geçerliğinde, sonuçlar toplam OIRE ile olayların etkisi, travma sonrası büyüme, temel inançlar ve başa çıkma tarzları arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu ve ruminasyon tarzları ile yaşam memnuniyeti arasında anlamlı negatif ilişkiler olduğunu göstermiştir. İki alt ölçeğin iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .94 ve .88’dir. Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı .94’tür. Genel bulgular, ölçeğin Türkçe formunun yüksek geçerlilik ve güvenilirlik puanlarına sahip olduğuna ve stresli bir yaşam olayının ardından oluşabilecek girici ve kasıtlı ruminasyon düzeyini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Girici Ruminasyon, Kasıtlı Ruminasyon, Geçerlik, Güvenirlik.

¹Assist. Prof. Dr., Cyprus Health and Social Sciences University, Faculty of Arts and Sciences, Department of Psychology, TRN Cyprus, Güzelyurt, E-mail: [email protected], Orcid Id: 0009-0004-8598-608X

²Prof. Dr., Hacettepe University, Faculty of Medicine, Department of Child and Adolescent Mental Health and Diseases, Ankara, Türkiye, E-mail: [email protected], Orcid Id: 0000-0001-6971-6822

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Manolya Çalışır, Assistant Professor, Cyprus Health and Social Sciences University, Department of Psychology, Kutlu Adalı Boulevard, Güzelyurt, 99700. E-mail: [email protected].

Date of Received/Geliş Tarihi: 30.07.2025, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 10.10.2025, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 19.10.2025, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 29.12.2025

Citing/Referans Gösterimi: Çalışır, M. & Öktem, F. (2025). The Event Related Rumination Inventory: A Validity and Reliability Study. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(4), 390-398.

© 2025 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/