article_1797781_1790671811 1790671811 Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology KTPP Dergisi 1302-7840 09 07 2026 8 3 Yasemin Uzun ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0001-8995-772X Fantastik yazın, gerçeklik ile hayal dünyası arasındaki sınırları esneterek okuyucuda hem estetik hem de psikolojik deneyimler yaratma imkânı sunan bir edebî tür olarak öne çıkmaktadır. Bu tür metinler, bireylerin hayal gücünü kullanarak sembolik düşünme yetilerini geliştirmelerine ve dil aracılığıyla özgün, yaratıcı anlatılar inşa etmelerine imkân tanır. Bu nedenle yaratıcı yazma öğelerinin tespitinde fantastik yazın, özellikle öğrencilerin yazılı anlatılarının incelenmesinde ideal bir alan olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda, gerçekleştirilen çalışmada katılımcılar tarafından kaleme alınan yirmi fantastik hikâye, yaratıcı yazma öğeleri açısından kapsamlı bir biçimde analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, hikâyelerde mekân kullanımı, özgünlük, sembolik öğeler ve arketipsel yapılar temel kriterler olarak ele alınmıştır. Katılımcıların yazılı anlatıları içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve veriler MAXQDA 2024 yazılımı kullanılarak sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sürecinde yaratıcı yazma öğeleri ile analitik psikoloji temelinde arketipler dikkate alınarak çok boyutlu bir yaklaşım benimsenilmiştir. Bulgular, katılımcıların hikâyelerinde mekânları hem gündelik hem de fantastik boyutlarda kullanarak atmosfer ve karakterlerin içsel yolculuklarını yansıttıklarını göstermektedir. Hikâyelerde geleneksel masal ve mitolojik öğeler modern ve özgün bir biçimde yeniden yorumlanmış; semboller aracılığıyla bireysel dönüşüm, cesaret, korku ve bilgelik gibi psikolojik temalar somutlaştırılmıştır. Kahraman ve bilge arketipleri hikâyelerin merkezinde yer alırken, gölge, anima/animus, persona ve yardımcı figürler yolculuğu ve psikolojik bütünlüğü destekleyen ikincil öğeler olarak işlev görmüştür. Araştırma, fantastik hikâyelerin eğitimsel bağlamda katılımcıların yaratıcı düşünme, sembolik okuma ve duygusal-psikolojik farkındalık geliştirme süreçlerinde etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. 09 09 2026 12 22 2025 314 322 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2025-YÖNP-0332 10.35365/ctjpp.26.3.10 https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.35365/ctjpp.26.3.10 Akçeşme, B., & Özdemir Ağlar, C. (2023). A Jungian ecopsychological approach to fantasy literature: A theoretical framework. KARE, (15), 1–17. https://doi.org/10.38060/kare.1271617. Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(Özel Sayı 1), Ö395–Ö407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878. Bachelard, G. (1994). The poetics of space. Boston, USA: Beacon Press. ISBN: 0-8070-6473-4. Campbell, J. (2010). Kahramanın sonsuz yolculuğu. İstanbul, Türkiye: Kabalcı Yayınevi. ISBN 9786055272425. Csikszentmihalyi, M. (1994). Creativity: Flow and the psychology of discovery and invention. Michigan, USA: HarperCollins. ISBN: 0062283251. Çetindaş, D. (2021). Psikanaliz, rüya ve roman. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(4), 2859–2915. https://doi.org/10.34083/akaded.1022796. Demir, A. (2019). Çocuk edebiyatı ve yaratıcı düşünme. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(60), 1011–1024. https://doi.org/10.7816/IDIL-08-60-07. Ertekin, A. (2007). Fantastik yazın nedir? Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 35–46. Erişim tarihi: 18 Eylül 2025. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/32029. Franz, M.-L. V. (1996). The interpretation of fairy tales (2nd ed.). Boston, MA, USA: Shambhala. ISBN: 9780877735267. Gülcan, C. (2020). Psikolojik tipler ve Jung psikolojisi üzerine bir değerlendirme. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 566–579. https://doi.org/10.38155/ksbd.685872. Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. New York, USA: McGraw-Hill.ISBN: 9780070251359. Gürses, İ. (2007). Jung’cu arketip teorisi bağlamında tasavvufî öykülerin değerlendirilmesi: Sîmurg örneği. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(1), 77–96. Erişim tarihi: 12 Eylül 2025, https://dergipark.org.tr/tr/pub/uluifd/issue/13486/162938. Jackson, R. (1981). Fantasy: The literature of subversion. London, UK: Routledge. ISBN: 9780415025621. Jung, C. G. (1964). Man, and his symbols. London, UK: Aldus Books. ISBN: 9780490001909. Jung, C. G. (2009). Dört arketip. İstanbul, Türkiye: Metis Yayınları. ISBN: 9789753424141. Jung, C. G. (2015). Psikoterapi pratiği. İstanbul, Türkiye: Kaknüs Yayınları. ISBN: 9789752564435. Kavut, S. (2020). Carl Gustav Jung: Kavramları, kuramları ve düşünce yapısı üzerine bir inceleme. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 681–695. https://doi.org/10.46442/intjcss.620975. Le Guin, U. K. (2006). Kadınlar, rüyalar, ejderhalar. İstanbul, Türkiye: Metis Yayınları. ISBN 9789753422239. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Thousand Oaks, CA, USA: SAGE Publications. ISBN 9781452257877. Musuloğlu, B. N., & Sezgin, E. (2023). Çocuk edebiyatı eserlerinde yer alan arketiplerin incelenmesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 6(2), 22–39. https://dergipark.org.tr/tr/pub/chedar/issue/79833/1317740. Onur, D., & Zorlu, T. (2017). Yaratıcılık kavramı ile ilişkili kuramsal yaklaşımlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1535–1552. https://doi.org/10.15869/itobiad.310394. Todorov, T. (2004). The fantastic: A structural approach to a literary genre. Ithaca, NY, USA: Cornell University Press. ISBN 9780801491467. Ünveren, D. (2020). Türkçe öğretiminde hayal gücü ve yaratıcılık eğitimi. OPUS International Journal of Society Research, 15(21), 378–404. https://doi.org/10.26466/opus.656984. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara, Türkiye: Seçkin Yayıncılık. ISBN 9789750269820.